بزرگنمایی:

در روزهایی که امنیت غذایی به یکی از دغدغه‌های اصلی کشور بدل شده و دامداران با چالش‌های متعددی از جمله خشکسالی، کمبود نهاده‌های دامی و نوسانات بازار مواجه‌اند، ورود سویه‌های جدید بیماری تب برفکی به مرزهای غربی کشور، زنگ خطری جدی برای صنعت دامپروری و سلامت عمومی به صدا درآورده است. بیماری‌ای که اگرچه سال‌هاست در ایران به‌عنوان یک بیماری بومی شناخته می‌شود، اما حالا با چهره‌ای تازه و ناشناخته‌تر از همیشه، در حال نزدیک شدن به استان‌هایی است که تاکنون از آن در امان مانده بودند.

در این میان، استان کرمان با وجود هم‌مرزی با استان‌های درگیر، هنوز از گزند سویه‌های جدید این بیماری در امان مانده است. اما این وضعیت شکننده، نیازمند هوشیاری، آمادگی و اقدام فوری است. آنچه معاون سلامت اداره‌کل دامپزشکی استان کرمان در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا تشریح می‌کند، تنها گزارشی از وضعیت موجود نیست؛ بلکه نقشه راهی است برای پیشگیری از بحرانی که می‌تواند زنجیره تولید گوشت و شیر را در استان مختل کند و دامداران را با خسارات جبران‌ناپذیری مواجه سازد.

صدیقه کاظمی‌نیا افزود: تب برفکی یک بیماری ویروسی دام است که می‌تواند خسارت اقتصادی فراوانی به دامداری و امنیت غذایی وارد کند، این بیماری تولید گوشت و شیر را تحت تأثیر قرار می‌دهد و جدا از تلفاتی که در دام‌های نابالغ ایجاد می‌کند، موجب کاهش تولید شیر و توقف در رشد دام می‌شود.

معاون سلامت اداره‌کل دامپزشکی استان کرمان افزود: این بیماری اندمیک(بیماری بومی) ایران است و همواره سویه‌های A , O , Asia1 این بیماری در کشور وجود داشته‌اند، واکسن این بیماری نیز در اختیار بوده و برای پیشگیری از آن، چه واکسن داخلی و چه واکسن‌های وارداتی استفاده می‌شده است؛ هر سروتایپ(سروتیپ ها گروه‌هایی در یک گونه از میکروارگانیسم‌ها مانند باکتری‌ها یا ویروس‌ها هستند که ساختارهای سطحی مشخصی دارند) تب برفکی تنها زیرگونه‌های خود را پوشش می‌دهد و قادر به پوشش سروتایپ‌های دیگر نیست.

ورود سروتایپ‌های آفریقایی به منطقه و نبود واکسن مناسب

وی با تاکید بر اینکه بیماری تب برفکی هفت‌گونه سروتایپ دارد اظهار داشت: بیماری تب برفکی که اخیرا وارد کشور شده دارای سروتایپ‌هایی خاص(SAT 2 و SAT 1) و سویه اختصاصی آفریقا هستند، تا پیش از سال 2023 در منطقه اوراسیا و خاورمیانه وجود نداشتند، سروتایپ SAT2 در دسامبر 2022 وارد منطقه خاورمیانه شد و در ژانویه 2023 به طور رسمی در عراق تأیید شد،، سروتایپ SAT1 نیز در آوریل 2023 در قطر شناسایی و بعد از 2 سال در سال 2025 در عراق مجدداً مشاهده شد.

کاظمی نیا ادامه داد: این سروتایپ‌های سویه جدید از طریق مرزهای غربی شامل عراق، ترکیه، بحرین و عمان که درگیر بیماری بودند، وارد کشور شده‌اند، به دلیل جدید بودن این سویه‌ها، واکسن مناسب آن‌ها که حاوی این سروتایپ های جدید باشد در کشور وجود ندارد و باید سفارش تولید آن به واکسن‌ساز داخلی یا خارجی داده شود.

اقدامات سازمان دامپزشکی برای کنترل بیماری

معاون سلامت دامپزشکی کرمان گفت: سازمان دامپزشکی کشور اقدام به کنترل نقل و انتقال دام در مرزهای غربی کرده و برای واحدهای آلوده واکسن وارد کرده است تا واکسن‌ساز داخلی بتواند از سویه‌های در گردش بذر تهیه کرده و واکسن تولید کندف این اقدام در دست اجراست.

وی افزود: در حال حاضر تعدادی از استان‌های کشور از جمله استان‌های مرکزی درگیر این بیماری هستند و برخی استان‌های همجوار کرمان نیز گزارش‌های تأیید شده از ابتلا به سویه جدید دارند، با این حال، تا لحظه تنظیم این خبر، استان کرمان از نظر ابتلا به سویه جدید تب برفکی پاک است، اما مواردی از سویه‌های اندمیک مشاهده شده که نمونه‌برداری، قرنطینه و واکسیناسیون در مورد آن‌ها انجام شده است.

تشکیل قرارگاه استانی و تشدید قرنطینه در مبادی ورودی

کاظمی‌نیا گفت: اداره‌کل دامپزشکی استان کرمان قرارگاه و ستاد استانی مقابله با بیماری را تشکیل داده و جلسه‌ای با حضور معاونت سیاسی استانداری، مدیریت بحران و مدیرکل پدافند برگزار کرده است، در این جلسه، بیماری و مشکلات ناشی از آن تشریح شد.

وی افزود: مقدار محدودی واکسن حاوی سویه بیماری برای واحدهای صنعتی تهیه و تزریق شده و مقدار دیگری نیز به صورت بهادار در حال تأمین است، قرنطینه در مبادی ورودی استان تشدید شده و محموله‌های دامی ورودی بررسی می‌شوند، در صورت نداشتن مجوز، با هماهنگی دادستانی و قوه قضاییه، دام‌ها در اولین کشتارگاه کشتار شده و اجازه ورود به استان داده نمی‌شود.

مراقبت از واحدهای پرخطر و درخواست اعتبار برای واکسن رایگان

معاون سلامت دامپزشکی کرمان تصریح کرد: جلسات مکرری با گاوداران صنعتی و نیمه‌صنعتی برگزار شده و از آن‌ها خواسته شده واکسن حاوی سویه جدید را پیش‌خرید کنند، بانک اطلاعاتی واحدهای پرخطر در استان تهیه شده و همکاران دامپزشکی موظف به مراقبت تلفنی، حضوری و از طریق اتحادیه‌ها، دهیاری‌ها و تشکل‌ها هستند، در صورت مشاهده علائم بیماری، نمونه‌برداری و پیگیری فوری انجام می‌شود.

وی افزود: پست قرنطینه موقت با همکاری نیروی انتظامی فعال شده و جلسات متعددی با جهاد کشاورزی، مدیریت بحران، نیروی انتظامی و مدیرکل پدافند برگزار شده است، مهم‌ترین درخواست فعلی، تأمین اعتبار استانی از مدیریت بحران استانداری برای خرید واکسن و تزریق رایگان آن در نواحی روستایی و عشایری است که توان خرید واکسن بهادار را ندارند.

ضدعفونی واحدها، آموزش نمونه‌برداری و هشدار درباره ذبح غیرمجاز

کاظمی‌نیا خاطرنشان کرد: خرید ضدعفونی‌کننده مؤثر بر سویه بیماری در دستور کار قرار دارد و باید در همه مناطق پرخطر، کشتارگاه‌ها و مجتمع‌های دامپروری به‌طور دائم استفاده شود تا در صورت ورود ویروس، بار آلودگی کاهش یافته و بیماری ایجاد نشود.

وی افزود: شیوه‌های نمونه‌برداری دقیق به همکاران آموزش داده شده و لیست چوب‌داران و دلالان استان تهیه شده است، برای این افراد پیامک ارسال می‌شود تا از وارد کردن دام از استان‌های درگیر خودداری کنند و حمل دام تنها با گواهی بهداشتی انجام شود.

معاون سلامت دامپزشکی کرمان ادامه داد: مواد و تجهیزات آزمایشگاهی برای تشخیص سریع نمونه‌ها درخواست شده و جلساتی با فرمانداران شهرستان‌ها برگزار شده تا شبکه‌های دامپزشکی توجیه شوند.

توصیه به استفاده از دام داخلی و نظارت بر سلامت گوشت

وی بیان کرد: توصیه می‌شود تا حد امکان از دام داخلی برای کشتار و تأمین گوشت استان استفاده شود و در صورت کمبود، سازمان جهاد کشاورزی نسبت به واردات گوشت گرم و منجمد اقدام کند تا استان پاک باقی بماند.

کاظمی نیا افزود: تب برفکی بیماری مشترک بین انسان و دام نیست و بیماری مخاطی دامی محسوب می‌شود، در سویه جدید، زخم و ضایعه در سم و دهان ایجاد می‌شود و دام را از غذا خوردن بازمی‌دارد، در دام‌های نابالغ، بیماری موجب مرگ می‌شود، در موارد بسیار بسیار نادر، تماس مستقیم انسان با دام بیمار ممکن است حساسیت پوستی ایجاد کند.

وی تاکید کرد: دام تب‌دار حذف می‌شود و وارد بازار نمی‌شود، اگر گوشت سالم باشد، مخاط آن حذف می‌شود، با توجه به کمبود گوشت و شیر و افزایش قیمت، خسارات دامداران باید با حمایت جبران شود.

معاون سلامت دامپزشکی کرمان خاطرنشان کرد: مردم نباید دام را خودشان ذبح و مصرف کنند، اداره دامپزشکی تأکید دارد که گوشت باید از کشتارگاه‌های دارای لیبل (برچسب)، مُهر دامپزشکی و تاریخ مصرف تهیه شود.