بزرگنمایی:

لیموترش  به عنوان یک میوه معجزه آسا محسوب می‌شود و علاوه بر عطر و طعم بی نظیر خواص درمانی بسیاری دارد، در این باب می توان گفت این میوه باعث دفع سموم بدن و سلامت پوست می‌شود.

لیموترش جنوب کرمان برای مصرف، صادرات و آبگیری به نقاط مختلف کشور و بعضی کشور‌های منطقه خلیج فارس صادر می‌شود.

چند سالی بود که به علت خشکسالی و بیماری جاروک بسیاری از باغات لیمو تبدیل به زغال شدند و سر از بازار زغال فروش ها با زغال لیمویی در آوردند.

اما با توجه به بارندگی‌های بسیار خوب بعد از چند سال خشکسالی و آبگیری چاه‌های کشاورزی ،قنات‌ها، سد‌ها و قیمت خوب لیمو ترش دوباره باغداران وکشاورزان به کاشت این محصول ترغیب شدند.

در این گزارش نگاهی می‌اندازیم به داستان لیمو ترش در جنوب کرمان درسالی که شعار آن جهش تولید است تا ببینیم این محصول پرطرفدار چقدر جهش به خودش گرفته است.

راهی یکی از شهرستان‌های جنوبی استان کرمان شدیم استانی که در هرگوشه اش فصلی از سال خودنمایی می کند درحالی که در شمال استان برداشت میوه‌های سردسیری انجام می شود در جنوب برداشت خرما و لیموترش آغاز شده است.

برای پیگیری داستان لیموترش ، نحوه چیدن و چگونگی آن از کوه‌های پرپیچ وخم منطقه سردسیر دهبکری ودلفارد گذشتیم و به سرزمین هندوستان ایران  که متشکل از 7 شهرستان جیرفت، عنبرآباد، رودبار جنوب، فاریاب، کهنوج، قلعه گنج و منوجان است ،رسیدیم.

هرچند گرمای هوا در جنوب به بالای 50درجه می‌رسد و به اصطلاح به آن خرما پزان می‌گویند اما فصل برداشت خرما و لیموترش از راه رسیده و همه مشغول کار هستند.

هنگامی که به سرزمین آفتاب ونخل پا بگذاری از دیدن هیاهوی باغات مرکبات معلوم می‌شود فصل برداشت لیمو ترش از راه رسیده است.

علی امیری یکی از باغداران منوجانی است که سخت مشغول جمع آوری محصول باغ خود است به سراغش رفتیم و با او هم صحبت شدیم، او از نحوه برداشت لیمو گفت: برداشت لیمو ترش یک کار گروهی است به طوری که اگر باغ کوچک باشد اعضای خانواده باهم درجمع آوری محصول کمک می‌کنند واگر باغ بزرگ باشد نیاز به کارگر است.

او افزود: معمولا برای جمع آوری، محصول لیمو باغ را یک پیمانکار اجاره می‌دهند و او کارگر مورد نیاز برای برداشت لیمو را تامین می‌کند.

مهدی میران پور یکی دیگر از باغداران درگفت و گو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران به جزئیات برداشت لیمو پرداخت وگفت: بلند شاپ، گور شاپ، تگ زن، سررو، پاچین، گونی کش، در دوز از اعضای تخصصی زمان برداشت لیمو ترش محسوب می‌شوند.

او بیان کرد: در زمان برداشت لیمو هرکدام از این افراد نامبرده یک تخصصی دارند که سرجای خودشان نقش خود را ایفا می‌کنند تا زنجیره گردش چیدن محصول به نتیجه برسد.

برداشت بیش از 15 هزار تن لیمو ترش در منوجان

در ادامه گزارش کوروش امیرمیجانی، مدیرجهادکشاورزی شهرستان منوجان  با اشاره به این که برداشت لیموترش در شهرستان منوجان آغاز شده است، گفت: از سطح یک هزار هکتار از باغ‌های لیموترش این شهرستان، بیش از 15 هزار تن لیموترش برداشت وروانه بازار مصرف می‌شود.

‌اوافزود: برداشت لیموترش در این شهرستان هر سال از 15 تیرماه آغاز و تا پایان مهر ماه ادامه دارد.

امیرمیجانی با بیان اینکه برداشت امسال نسبت به سال گذشته 10 درصد افزایش داشته، تصریح کرد: برگزاری کلاس‌های آموزشی - ترویجی و مبارزه به‌موقع با آفات و بیماری‌ها از دلایل مهم افزایش عملکرد این محصول بوده است.

او عمده مناطق کشت این محصول را بخش‌های مرکزی، آسمینون و نورآباد، چغوکی، چاه حسن دشت عباس عنوان کرد و بیان داشت: محصول برداشت شده علاوه بر توزیع در بازار کرمان به استان‌های تهران، قم، اصفهان، فارس وکشور‌های حاشیه خلیج فارش ... نیز ارسال می‌شود.

مدیرجهادکشاورزی شهرستان منوجان افزود: کشاورزان منوجانی در حالی به برداشت لیموترش از باغات و مزارع خود پرداخته‌اند که درسال‌های گذشته به علت خشکسالی‌ها و آفت جاروک تاثیر زیادی در کاهش میزان محصول آن‌ها داشته است، اما با مهار بیماری جاروک باغ‌های لیمو ترش جانی تازه به خود گرفته اند.

نگاه متفاوت کشاورزان منوجانی به درختان لیموترش

‌هر چند درختان لیموترش با زیبایی مثال‌زدنی خودنمایی می‌کنند و بوی عطر لیموترش باغ‌ها را فرا گرفته،اما طی دوره ای این محصول رو به زوال رفت اما دوباره جان گرفت.

منوجان، شهرستانی که سالیان متمادی یکی از قطب‌های اصلی تولید لیموترش در جنوب شرق کشور بود و دوباره پررونق شده  و این، نوید جهش دوباره این محصول است.

محمد محمودی فرماندار منوجان هم گفت: در شرایطی که شغل بیشتر مردم این شهرستان کشاورزی است،  امسال منابع آبی خوب در شهرستان به علت بارندگی ها بسیاری از تولیدات کشاورزی را بهبود بخشیده است.

او افزود: شهرستان منوجان یکی از مهم‌ترین شهرستان‌های استان کرمان در تولید لیموترش است، اما تقریبا 4 سال آفت «جاروی جادوگر» به باغ‌های لیمو این شهرستان حمله کرده بود و سطح زیرکشت باغ‌های لیمو در این شهرستان به زیر 5 هکتار رسید که دوباره احیا و جهشی دوباره به خود گرفته است.

جلالی کارشناس امور زراعی وباغبانی جهاد کشاورزی منوجان نیز گفت: شهرستان‌های جنوبی کرمان به‌ واسطه شرایط اقلیمی مناسب و منحصر به فرد خود نقش بسزایی در تولید و عرضه‌ی انواع مرکبات به‌ویژه لیموترش در کشور دارند.

این کارشناس قیمت خرید هر کیلوگرم محصول لیموترش از کشاورز را ده هزار الی 12هزار تومان برآورد کرده است.

اوافزود: محصول لیموترش تولیدی باغ‌های منوجان بیشتر روانه‌ی میادین میوه و تره‌بار استان‌های تهران، خراسان‌رضوی، اصفهان و یزد وکشور‌های حاشیه خلیج فارس می‌شود.

جلالی بیان کرد: برداشت سه ماه محصول لیموترش به طور تقریبی برای 5هزار نفر در روز، اشتغالزایی موقت یا فصلی ایجاد می‌کند.

هنوز به گشت و گذار ادامه می دهم ، به رحمانی، دیگر کشاورز منوجانی که بیش از 40 سال است در اراضی کشاورزی در شهرستان کهنوج به کشت لیمو و دیگر مرکبات مشغول است ، می رسم .

او گفت: در سال‌های اخیر کشاورزان بعلت خشکسالی‌های متمادی و آفت جاروک  در باغ‌های لیمو متحمل خسارت‌های غیر قابل جبران شده بودند، اما امسال باتوجه به بارندگی‌های خوب و افزایش محصول جبران خسارت باغداران شده است.

رحمانی گفت: اغلب مردم شهرستان‌های کهنوج و جیرفت از راه کشاورزی امرار معاش می‌کنند.

دو هزار و 500 هکتار از باغات شهرستان منوجان دوباره احیا شده اند

درحال حاضر که به شهرستان‌های جنوبی بروید متوجه حال وهوای خاص برداشت لیمو می‌شوید.زنان و مردان، بزرگ و کوچک در گرمای طاقت فرسای جنوب به دنبال یک لقمه نان حلال هستند.

اگر در زمان فصل برداشت محصول لیموترش همانند من میهمان یکی از منوجانی‌ها باشید کسی درخانه از شما پذیرایی نمی‌کند، زیرا همه مشغول کار هستند واین روز‌ها میهمان را با خود به باغ می‌برند تا آنجا زیر کاوار آدوربند (مکانی که با درختان آدور ساخته می‌شود و حکم کولر را دارد) از آن پذیرایی کنند.

بنظر می‌رسد باغداران جنوبی برای طلای باغ خود ارزش زیادی قائل هستند و دوباره برای احیایی آن‌ها کمر همت گماشته اند.

هم اکنون با کمک‌های بلاعوض دولتی بیش از هزار و 200 هکتار زمین با کشت انواع مرکبات اختصاص یافته است.کشت ارقام جدید و استفاده از نهال‌های سالم از دیگر اقدامات کشاورزان برای احیای باغ‌های لیمو ترش وبهترین جایگزین طرح احیای باغ هااست.

باید گفت حال که کشاورزان و باغداران کمر همت بسته اند بنظر می‌رسد سر دیگر این معادله مسئولان هستند که باید ایفای نقش کنند و برای برند سازی لیموترش جنوب و احیای کارخانه‌های بسته بندی و صنایع تبدیلی و شناسایی سرمایه گذار همت ورزیده وپشت کشاورزان را خالی نکنند.

گزارش از طالب گل افشان