آنفلوآنزا یک بیماری تنفسی جدی و به شدت مسری است که هر ساله باعث همه‌گیری‌های فصلی، بستری شدن و حتی مرگ‌ومیر، به ویژه در گروه‌های پرخطر می‌شود؛ پیشگیری از این بیماری نه تنها یک اقدام شخصی، بلکه مسئولیتی اجتماعی برای قطع زنجیره انتقال و محافظت از افراد آسیب‌پذیر جامعه محسوب می‌شود.

راهبرد موفق پیشگیری، ترکیبی از اقدامات داروی و غیردارویی است که باید به طور همزمان مورد توجه قرار گیرند؛ تمرکز صرف بر یک روش، نمی‌تواند ایمنی کامل را فراهم آورد. بنابراین، آگاهی از بایدها و نبایدهای این حوزه، سنگ بنای حفظ سلامت فرد و جامعه در فصل شیوع آنفلوآنزا است.

تزریق سالانه واکسن آنفلوآنزا به توصیه سازمان جهانی بهداشت و نظام‌های سلامت کشورها، برای همه افراد به ویژه گروه‌های پرخطر مانند سالمندان، کودکان، بیماران مزمن و زنان باردار ضروری است و از نکاتی است که در ابتدای ماههای سرد سال و پاییز مورد توجه قرار می‌گیرد.

افراد برای پیشگیری ازابتلا به ویروس باید دست‌های خود را به طور مرتب و با آب و صابون به مدت حداقل 20 ثانیه بشویند یا در صورت عدم دسترسی، از ضدعفونی‌کننده‌های الکلی مناسب استفاده کنند؛ همچنین در فصول شیوع بیماری، از تماس نزدیک با افراد بیمار خودداری کرده و فاصله فیزیکی معقول را رعایت کنند.

تغییر سبک زندکی و در پیش گرفتن سبک زندگی سالم در پیشگیری از بیماری موثر است؛ خواب کافی و باکیفیت، مدیریت استرس و فعالیت بدنی منظم، نقش به‌سزایی در تقویت سیستم ایمنی بدن و مقابله بهتر با ویروس‌ها دارند؛ استفاده از رژیم غذایی متعادل و سرشار از ویتامین‌ها، به ویژه ویتامین C و D، و مواد معدنی می‌تواند بدن افراد را در بهترین حالت دفاعی قرار دهد.

بهداشت دست و واکسیناسیون؛ سپر پیشگیری از آنفلوآنزا

در نهایت، پیشگیری از آنفلوآنزا یک فرآیند چندوجهی است که پیروی همزمان از بایدها و پرهیز از نبایدها را می‌طلبد؛ دکتر بهروزیان، فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی کودکان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، با اشاره به شیوع سالانه بیماری آنفلوآنزا گفت: والدین توجه داشته باشند که به دنبال ابتلای آنفلوآنزا در شیرخواران و کودکان، بروز علائمی مانند تنفس سریع یا دشوار، ناتوانی در خوردن و نشانه‌های کم‌آبی بدن نیازمند مراجعه فوری به مراکز درمانی است.

وی تاکید کرد: آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی حاد است که عمدتاً دستگاه تنفسی را درگیر می‌کند و بیشتر با علائمی مانند تب، گلودرد، سرفه، آبریزش بینی و احتقان آغاز می‌شود. در کودکان این بیماری معمولاً با تب‌های بالا همراه است و در بزرگسالان علاوه‌بر علائم تنفسی، سردرد و درد بدن نیز مشاهده می‌شود.

بهروزیان افزود: با شروع فصل سرد سال، اپیدمی‌های آنفلوآنزا شدت می‌گیرند. اگرچه علائم آنفلوآنزا شباهت زیادی به سایر عفونت‌های ویروسی تنفسی دارد، اما شدت تب و ناخوشی عمومی در آنفلوآنزا بیشتر است. تشخیص قطعی تنها با روش‌های پاراکلینیک امکان‌پذیر است.

این فوق‌تخصص بیماری‌های عفونی کودکان درباره راه‌های انتقال و پیشگیری این بیماری، گفت: ویروس آنفلوآنزا از طریق عطسه، سرفه و تماس دست‌های آلوده منتقل می‌شود. بنابراین رعایت بهداشت دست، شست‌وشوی مکرر، استفاده از ماسک مناسب در مکان‌های شلوغ و تهویه مناسب محیط از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری است. همچنین توصیه می‌شود افراد دارای علائم بیماری تا حد امکان در منزل بمانند و در صورت ضرورت خروج از خانه، حتماً از ماسک استفاده کنند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز با اشاره به اهمیت واکسیناسیون در گروه‌های پر خطر گفت: کودکان زیر پنج سال، سالمندان، بیماران دارای بیماری‌های زمینه‌ای قلبی و ریوی، افراد تحت شیمی‌درمانی یا پیوند عضو و همچنین افرادی که داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، در گروه‌های پرخطر قرار دارند. واکسیناسیون سالانه برای این افراد توصیه می‌شود و مطالعات نشان داده است که واکسن می‌تواند تا 70 درصد از بستری شدن و بروز عوارض شدید جلوگیری کند.

بهروزیان خاطرنشان کرد: لوازم شخصی بیماران باید جدا نگاه داشته شود تا از انتقال بیماری جلوگیری شود. همچنین استفاده خودسرانه از داروهای گیاهی به‌ویژه در کودکان می‌تواند خطرناک باشد و تنها با نظر پزشک متخصص مجاز است. خانواده‌ها باید نسبت به علائم هشدار هوشیار باشند و در صورت مشاهده، کودک را سریعاً به پزشک ارجاع دهند.